Aporta ekimenari buruz

Aporta ekimena 2009 urtean hasi zen informazio publikoa sustatu eta datuetan oinarritutako zerbitzu aurreratuak garatzeko. Ekimen honen sustatzaile dira Ekonomia eta Enpresa Ministerioa,  Lurralde Politika eta Funtzio Publikoko Ministerioa eta  Red.es Enpresa Erakunde Publikoa.

Ekimenak indarreko legedia du oinarri, eta zazpi jarduera-eremutan dago egituratura, datos.gob.es webgunean ikus daitezkeenak. Espainiako datu irekien ekosistema osatzen duten administrazio, enpresa eta herritarren arteko topagunea da aipatu plataforma.

Aporta ekimenak, Espainiako gobernuko datu-politikak elementu nagusi izaki, helburu gisa du sinergien arteko harmonizazio eta probetxu ateratze eraginkorra, bidean dauden datu-proiektuen artean. Bada, une oro xede da administrazioak, sektore pribatuak eta eremu akademikoak maila guztietan aurrera eramaten dituzten ekintzen sustapena eta koordinazioa, gobernantza-eredu integratzailearen arabera. Horiekin guztiekin, sektore pribatuaren eta gizarte zibilaren produktu eta zerbitzu berriak sustatu nahi dira gizartearen onurarako.

Onuradunak

Aporta ekimena eta datos.gob.es plataforma datuen ekosistemako eragile guztientzako da:

  • Datuak eta/edo berriak, aplikazioak edo horien inguruko zerbitzuak ezagutu nahi eta eskatzen dituzten erabiltzaileentzako, herritarrentzako edo profesionalentzako.
  • Datu publikoak eman eta erabiltzen dituzten erakunde publikoentzako, eta sektoreko nobedadeen berri izan nahi dutenentzako.
  • Datu-iturriak behar dituzten berrerabiltzaile eta informazio-bitartekarientzako, ezagutarazi nahi dituzten produktuak eta zerbitzuak sortzeko.

Jardunbideak

Ekimen hau zazpi jardunbideren inguruan eramaten da aurrera:

Sentsibilizazioa

Aporta ekimenari lotutako sentsibilizazio ekintzen helburua da kalitatezko informazioa ireki dadin sustatzea eta datu publiko eta pribatuak berrerabiltzea, datuetan oinarritzen diren zerbitzu aurreratuak garatzearen alde.

Sentsibilizazio ekintzak funtsezkoak dira Aporta ekimenerako. Ekintza horiek komunikazio-estrategiaren arabera burutzen dira.

Hauek dira xedeak:

  • Harremanak sortzea datu irekien ekosistemako eragile nazional zein nazioartekoen artean.
  • Datu publikoek zer nolako balioa duten eta horiek berrerabiltzen direla kontzientziatzea datuak erabiltzen dituen berrikuntza elementu nagusi den sektoreetan.
  • Orientatzea argitaratzaileei eta berrerabiltzaileei datuetan oinarritutako jarduerak arrakasta izateko egiteko moduari buruz.
  • Identifikatzea negozio-ereduak, enpresa berrerabiltzaileak, kasu arrakastatsuak, start up-ak, etab., eginbide arrakastatsuak estrapolatzea sustatzeko.
  • Sektore publikoak egiten dituen ahaleginen aintzatespena hobetzea maila nazionalean, bere jardueratik sortzen diren datuak gizarteari helarazten dizkionean.
  • Aporta ekimena buru ipintzea maila nazionalean sektore publikoaren informazio-berrerabileraren komunikazio-erreferentzia gisa.

Helburu horiek betetzeko, hainbat jarduera eramaten dira aurrera:

  • Berriak eskaintzen dira, datu-berrikuntzaren inguruko nobedadeak, aplikazioen edo enpresa berrerabiltzaileen proiektu garrantzitsuak, erreferentziazko material eta gidak eta joera berriei lotutako txostenak eta erronkak datuen munduan,datos.gob.es plataformaren bidez.
  • Aldian-aldian batzarretan parte hartzen da, konferentzia eta mahai inguruetan, Ekimeneko taldeak zein hirugarrenek antolatutakoetan.
  • Sentsibilizazio eta trebakuntza saioak ere eskaintzen dira jardueren bidez edo prestakuntza espezifikoko instituzioen bidez.

Osagarri gisa, ekimenak gizarte-sareetan dituen profilen bitartez,Twitter (@datosgob) eta  LinkedIn, gaiari buruzko nobedade eta aurrerapenak aditzera ematen dira, bai nazio mailan, bai nazioartekoan.

 

Katalogo Nazionala eta euskarria

Katalogo Nazionala da (datos.gob.es plataforman dago) informazio publikoaren irekiera eta datuetan oinarritutako zerbitzu aurreratuen garapenean interesa duten administrazioen, enpresen eta herritarren topagunea.

Datu irekien Katalogo Nazionala da datos.gob.es plataformaren bandera-ontzia:

  • Datuak lortzeko gune bakar moduan aurkezten da, eta berrerabiltzeko jartzen du guztien eskura Espainiako administrazio publikoak.
  • Espainiako tokiko katalogoetan eta eskualdekoetan argitaratutako datuen ikusgaitasuna areagotu eta horiek lortzea errazten da.
  • Europako ereduekin duen bateratasunari esker, datu europarren atariarekiko komunikazio-bide bakarra da.
  • Datu interesgarriak aurkitzeko eta lortzeko mekanismo ugari ditu: testu-bilaketa askea, iragazkiak, web zerbitzuak (API+ SPARQL puntua), deskarga masiboak…
  • Katalogo Nazionalean, gainera, zerbitzu ugari eskaintzen dira, besteak beste:
    • Datuakargitaratzea eta deskribatzea errazteko metodoak, eskuz zein automatikoki.
    • Leihatila bakarraren zerbitzua, erabiltzaileak  interesatzen zaizkiondatuak eskatu ahal izateko.
    • Erabiltzailearekin elkarrekiteko mekanismoak, oinarri gisa datu irekiak erabiltzen dituzten produktu eta enpresa berriak ezagutarazteko.

Helburu diren publikoarekin elkarrekitea errazago izateko, Aporta Ekimenak eskura jartzen du aholkularitza eta laguntza zerbitzu iraunkorra.

Analisia eta estatistikak

Espainian datuen inguruan egiten den jardueraren segimendua egiten da Aporta ekimenean, eta horren berri ematen da unean-unean:

  • Telekomunikazioen eta Informazioaren Gizartearen Behatoki Nazionalaren bitartez (ONTSI) Informazioaren Bitartekaritza Sektorearen Karakterizazio Ikerketa bat gauzatzen da aldizka. Honek, enpresa-jarduera identifikatu eta sailkatu egiten du Espainian sektore publikoaren informazioa berrerabiltzen duten produktu eta/edo zerbitzuen arabera, xede horrekin sortutako enpresak edota RISP produktuak garatzeko alor zehatzik ez dutenak ere kontuan hartuta.
  • Datu irekiekin gure herrialdean egiten diren ekimenak ezagutarazten dira Espainiako datu irekien ekimenen maparen bidez. Horri esker, datu irekiei buruz Espainian zein proiektu eta zein ezaugarrirekin egiten ari diren kontsultatu daiteke, eta horietako bakoitzaren webgunera sartu ahal da.
  • Nazioarteko galde-sortetan parte hartzen da, Espainiako sektore publikoaren informazioa nola ireki eta berrerabili den guztiz ikusteko.
  • Etengabe areagotzen da datu-analisiak eskaintzen dituzten aplikazioen katalogo bat eta enpresen katalogo bat, dagoen eskaintza-aniztasunaren eredu gisa.

Lankidetza nazionala

Nazio mailako lankidetza-ekintzak ezinbestekoak dira aurrerabide eta eragin gehiago lortze aldera sektore publikoko informazioa ireki eta berrerabiltzeari dagokionez, betiere eragile garrantzitsuei egokituz, Aporta ekimenari lotzen zaion Gobernantza ereduak dioen moduan.

Autonomia Erkidegoen kasuan, bereziki hartu behar dira kontuan gaur egun administrazioen artean ezarrita dauden lankidetza-mekanismoak, hala nola, Arloko Batzarrak eta bertako lantaldeak.

Gainera, izaera informala duten lankidetza-talde espezifikoak sortzen dira sektore publikoko informazioaren irekiera eta berrerabilera dinamizatzeko, kontuan izanda zeintzuk diren sektore publiko zein pribatuaren interes komunak.

Halaber, alde biko lankidetza-akordioak ezartzen dira, Aporta ekimenaren jardueretarako interes berezia duten entitateekin. Akordio horietako jarduerak eta emaitzak Aporta ekimenean barne hartzen dira.

Lankidetza areagotu egiten da sektore publikoarekin, bereziki sektore publikoaren informazioa irekitzeak eragin gehiago izan dezan bultzatzen dituzten jarduerak lehenesten badira, kontsulta-lanak egiten dituzten adituen lantalde baten bidez.

Arautzea

Arautzeak garrantzi handi du sektore publikoko informazioa modu eraginkorrean ireki eta berrerabiltzeko.

Horregatik, Aporta ekimenean barne hartzen diren erakundeek parte hartzen dute Espainian ezartzen den araudiak sektore publikoaren informazioa kalitatez eta erraz lortzea ahalbidetu dezan, lehentasun gehien duen informazioa eta informazio dinamikoa kontuan hartuta, modu horretan berrikuntza eta datuetan oinarritutako produktu eta zerbitzu berriak sortzea sustatzeko, herritarren onurarako.

Aporta ekimeneko erakundeek une oro sustatzen duten araudi zehatza Datu irekien politika nazionalean ezartzen da, eta ekintza hauek dira horren guztiaren jatorri: 

  • Europar Batasuneko zuzentarauak egiten parte hartzea.
  • Legeak egin eta izapidetzea, batik bat Europako zuzentarauen transposizioak badira.
  • Errege Dekretuak egitea Estatuko sektore publikoaren eremuan.
  • Izaera teknikoa duten beste araudi batzuk egitea, elkarreragingarritasunari buruzko arau teknikoei buruzkoak kasu

Nazioarteko lankidetza

Lankidetza nazionalaz gainera, oso garrantzitsua da baita ere nazioarteko lankidetza eraginkorra egituratzea.

Aporta ekimena osatzen duten erakundeek sektore publikoko informazioa nola berrerabiltzen den ikusteko segimendu bat egiten dute nazioartean. Ildo horretan, talde hauek hartzen dira kontuan, besteak beste:

  • Europako Batzordearen Public Sector Information Taldea
  • OECD Open Government Data Taldea
  • European Data Portal Taldeak 

Berrikuntza

Datuetan oinarritutako produktu eta zerbitzu berriak sortzeko berrikuntzari laguntzea elementu garrantzitsua da sektore publikoko informazioa irekitzeak duen azken eragina handiagoa izan dadin bermatzeko, bai ikuspuntu ekonomikotik zein sozialetik.

Aporta ekimenaren inguruan, berrikuntzarako egin diren laguntza  jarduerak datuen balio-kateko edozein eremutarako dira, datuak irekitzeko eta eskura jartzeko antolakuntza eta planteamendua, datuen prozesamendua, produktu eta zerbitzuen gerorako eskaintzarako ereduak kasu.

Berrikuntzarako laguntzan, interes berezia dute, besteak beste, datuak kudeatzeko/ikusarazteko sistemek, datuetan oinarritutako erabakietarako laguntza-tresna aurreratuek, adimen artifizialeko sistemek, hizkera naturala prozesatzeko teknikek, etab.

 Aporta ekimenean, gainera, hainbat eremu dira lan-helburu, hala nola:

  • Berrikuntzarako ideien lehiaketa irekiak, Aporta erronkaren bidez.
  • Sariak ideia eta proiektu berritzaileei: Aporta Sariak.
  • Teknologia disruptiboei eta datuei lotutako nobedadeen hedapena: Berrikuntzari buruzko bloga